Nacjonalizacja lasów – czy możliwa rekompensata?

Niedawno znowu zrobiło się głośno wokół możliwości zasądzania odszkodowań za nacjonalizację lasów. Przyczyniło się do tego orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 2012 r. I CSK 547/11.  A zamieszanie dotyczyło art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju. Orzeczenie prawie, że rewolucyjne sądząc po pierwszych reakcjach prasy po jego ogłoszeniu!

Prawo do rekompensaty

Ów artykuł 7 brzmi tak:

Roszczenia osób fizycznych, byłych właścicieli lub ich spadkobierców, z tytułu utraty własności zasobów wymienionych w art. 1 (czyli m.in. lasów państwowych), zaspokojone zostaną w formie rekompensat wypłaconych ze środków budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów.

Przepis przyznaje prawo do rekompensaty za znacjonalizowane lasy, która ma być wypłacana na podstawie odrębnych przepisów ustawowych. Problem polega na tym, że choć ustawa ta weszła w życie w 2001 to do dnia dzisiejszego (po 11 latach!) te odrębne przepisy nie zostały uchwalone. Miała powstać ustawa reprywatyzacyjna, która w zamierzeniu ustawodawcy powinna być podstawą do wypłaty odszkodowań. Jak pamiętamy w 2001 roku ustawa taka znalazła się nawet na biurku prezydenta. Aleksander Kwaśniewski odmówił wówczas złożenia pod nią swojego podpisu. Próby napisania projektu ustawy reprywatyzacyjnej podejmowane są i obecnie, o czym więcej przeczytacie w moim poście dotyczącym projektu (czy będzie on dotyczył również lasów tego jeszcze nie wiemy).

Odszkodowanie za znacjonalizowane lasy

Wobec braku działań ustawodawcy byli właściciele próbowali dochodzić odszkodowań bezpośrednio na podstawie cytowanego art. 7 (zarówno na drodze administracyjnej, jak i sądowej) i z jedną z takich spraw musiał właśnie zmierzyć się Sąd Najwyższy. Sąd przychylił się do stanowiska wcześniej orzekających sądów, że art. 7 nie może stanowić samodzielnej podstawy do zasądzenia rekompensaty. Ale w odróżnieniu od wcześniejszych orzeczeń przepis ten, zdaniem Sądu, nie jest jedynie deklaracją wypłacenia rekompensaty, a zawiera w sobie obowiązek wydania odpowiednich przepisów. To oznacza, że jeżeli ustawodawca, choć miał taki obowiązek, nie uchwalił tych przepisów to byłym właścicielom lasów należy się odszkodowanie za szkodę poniesioną w związku z zaniechaniem legislacyjnym (czyli niewydaniem przepisów).

To niewątpliwie wspaniale, że takie orzeczenie się pojawiło! Ale czy to wystarczy, aby byłym właścicielom zasądzić odszkodowanie? Sądy mogą mieć duże kłopoty z oceną czy na skutek takiego zaniechania doszło w ogóle do powstania szkody, a jeżeli tak to w jakiej wysokości powinno być zasądzone odszkodowanie. Potwierdza to wyrok Sądu Apelacyjnego, do którego ponownie wpłynęła sprawa, którą Sąd Najwyższy w dniu 24 czerwca 2012 roku uchylił wskazując, że sąd powinien był stwierdzić, że doszło do zaniechania legislacyjnego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Apelacyjny na początku listopada tego roku oddalił powództwo! Z ustnego uzasadnienia Sądu wynikało, że Sąd co prawda przyznał, że miało miejsce zaniechanie legislacyjne, ale stwierdził jednocześnie, że na podstawie art. 7 nie da się ustalić, że powodowie byliby objęci przepisami, które powinny były być uchwalone. W związku z tym nie można rozstrzygnąć czy należy im się odszkodowanie. W innym orzeczeniu Sądu Najwyższego z września 2012 roku (I CSK 59/12) również stwierdzono, że odszkodowanie w związku z zaniechaniem legislacyjnym nie może być zasądzone.

Jak widać w tego rodzaju sprawach nie można być pewnym żadnego rozstrzygnięcia. Sam fakt jednak, że stanowiska przychylne byłym właścicielom lasów pojawiają się powinno być przez nich postrzegane pozytywnie.

Skoro już mowa o lasach to warto również rozważyć możliwość dochodzenia zwrotu w naturze. O tym kiedy i jak przeczytacie w moim wpisie Nacjonalizacja lasów – czy zwrot w naturze możliwy?

W przypadku wątpliwości, pytań zapraszam do kontaktu -  mailowo lub przez wypełnienie formularza.

Jeżeli podobał Ci się wpis będzie mi bardzo miło jak klikniesz przycisk “Lubię to” w panelu bocznym bloga. A Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o nowych wpisach zapraszam do subskrybowania newslettera!

Opublikowano w Inne

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*


− jeden = 1

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Licencja Creative Commons
Teksty autorstwa Joanny Marcinkowskiej na licencji CC BY 4.0